Nghiên cứu mức độ xơ hóa gan bằng chỉ số FIB-4 và kỹ thuật ARFI ở bệnh nhân gan nhiễm mỡ không do rượu và không đái tháo đường
DOI:
https://doi.org/10.63583/00w30930Từ khóa:
Gan nhiễm mỡ không do rượu, không đái tháo đường, xơ hóa gan, FIB-4, ARFITóm tắt
Đặt vấn đề: Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) đang gia tăng đáng báo động và là nguyên nhân thường gặp nhất gây bệnh gan mạn tính trên thế giới. Trong khi NAFLD và đái tháo đường típ 2 có tác động qua lại về tần suất cũng như nguy cơ diễn tiến bệnh đã được nghiên cứu thì mối quan hệ giữa NAFLD và bệnh nhân không đái tháo đường chưa được đánh giá và nghiên cứu nhiều. FIB-4 và ARFI là hai phương pháp chẩn đoán xơ hóa gan không xâm nhập với độ chính xác cao, cho kết quả nhanh chóng, giá thành thấp, phù hợp với tình hình nước ta. Hiện nay ở Việt Nam chưa có nhiều nghiên cứu về NAFLD ở bệnh nhân không đái tháo đường. Mục tiêu: Khảo sát chỉ số FIB-4 và vận tốc sóng biến dạng đo bằng kỹ thuật ARFI ở các bệnh nhân gan nhiễm mỡ không do rượu và không đái tháo đường. Tìm hiểu một số yếu tố liên quan đến mức độ xơ hóa gan ở các bệnh nhân gan nhiễm mỡ không do rượu và không đái tháo đường. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 107 bệnh nhân được chẩn đoán NAFLD và không đái tháo đường. Kết quả: Giá trị FIB-4 trung bình là 1,45 ± 1,83; cao nhất là 13 và thấp nhất là 0,1. Giá trị SWV trung bình là 1,29 ± 0,44m/s; cao nhất là 3,43m/s và thấp nhất là 0,82m/s. Có mối tương quan thuận, mức độ vừa giữa FIB-4 với các giai đoạn xơ hóa gan đo bằng kỹ thuật ARFI (r spearman = 0,438; p < 0,001). Có mối liên quan có ý nghĩa giữa tuổi, tiểu cầu, AST, GGT với mức độ xơ hóa gan đáng kể trở lên (p < 0,05). Có mối liên quan có ý nghĩa giữa tuổi, AST, cholesterol toàn phần với xơ hóa gan nặng trở lên (p < 0,05). Kết luận: Tuổi, tiểu cầu, AST, GGT có liên quan đến mức độ xơ hóa gan đáng kể. Tuổi, AST, cholesterol toàn phần có liên quan đến xơ hóa gan nặng.
Tài liệu tham khảo
1. Younossi Z. M., Koenig A. B., Abdelatif D., Fazel
Y., Henry L., Wymer M. Global epidemiology of
nonalcoholic fatty liver disease-Meta-analytic
assessment of prevalence, incidence, and outcomes.
Hepatology (Baltimore, Md). 2016;64(1):73-84.
2. Younossi Z. M., Golabi P., Paik J. M., Henry A.,
Van Dongen C., Henry L. The global epidemiology
of nonalcoholic fatty liver disease (NAFLD) and nonalcoholic steatohepatitis (NASH): a systematic
review. Hepatology (Baltimore, Md). 2023:1335-47.
3. Gastaldelli A., Cusi K., Pettiti M., Hardies J., et al.
Relationship between hepatic/visceral fat and
hepatic insulin resistance in nondiabetic and type 2
diabetic subjects. Gastroenterology.
2007;133(2):496-506.
4. Portillo-Sanchez P., Bril F., Maximos M.,
Lomonaco R., et al. High Prevalence of
Nonalcoholic Fatty Liver Disease in Patients With
Type 2 Diabetes Mellitus and Normal Plasma
Aminotransferase Levels. The Journal of clinical
endocrinology and metabolism. 2015;100(6):2231-
8.
5. Rhee E. J. Nonalcoholic Fatty Liver Disease and
Diabetes: An Epidemiological Perspective.
Endocrinology and metabolism (Seoul, Korea).
2019;34(3):226-33.
6. Frulio N., Trillaud H. Ultrasound elastography in
liver. Diagnostic and interventional imaging.
2013;94(5):515-34.
7. Nguyễn An Châu. Nghiên cứu đánh giá xơ hóa gan
bằng kỹ thuật ARFI và chỉ số xơ hóa NAFLD ở
bệnh nhân gan nhiễm mỡ không do rượu: Trường
Đại học Y-Dược, Đại học Huế; 2022.
8. Pherson S., Stewart S. F., Henderson E., Burt A. D.,
Day C. P. Simple non-invasive fibrosis scoring
systems can reliably exclude advanced fibrosis in
patients with non-alcoholic fatty liver disease. Gut.
2010;59(9):1265-9.
9. Peleg N., Issachar A., Sneh-Arbib O., Shlomai A.
AST to Platelet Ratio Index and fibrosis 4 calculator
scores for non-invasive assessment of hepatic
fibrosis in patients with non-alcoholic fatty liver
disease. Digestive and liver disease : official journal
of the Italian Society of Gastroenterology and the
Italian Association for the Study of the Liver.
2017;49(10):1133-8.
10. Trần Thị Thanh Thư. Giá trị của chỉ số FIB-4 trong
đánh giá mức độ xơ hóa gan ở bệnh nhân mắc bệnh
gan do rượu. Tạp chí Y học Việt Nam.
2022;521(1):182-4.
11. Tseng C. H., Chang C. Y., Mo L. R., Lin J. T., Tai
C. M., Perng D. S., et al. Acoustic Radiation Force
Impulse Elastography with APRI and FIB-4 to
Identify Significant Liver Fibrosis in Chronic
Hepatitis B Patients. Annals of hepatology.
2018;17(5):789-94.
12. Torres L., Schuch A., Longo L., Valentini B. B.,
Galvão G. S., Luchese E., et al. New FIB-4 and
NFS cutoffs to guide sequential non-invasive
assessment of liver fibrosis by magnetic resonance
elastography in NAFLD. Annals of hepatology.
2023;28(1):100774.
13. Ngô Quốc Phong. Nghiên cứu trị số của ARFI và
APRI ở các bệnh nhân viêm gan mạn và xơ gan do
virus viêm gan B: Trường Đại học Y-Dược, Đại học
Huế; 2018.
14. Trần Thị Quỳnh. Nghiên cứu phối hợp tỷ GPR và
chỉ số APRI trong đánh giá xơ hóa gan ở bệnh nhân
viêm gan virus B mạn tính: Trường Đại học YDược, Đại học Huế; 2022.
