Chất lượng cuộc sống và các yếu tố ảnh hưởng ở bệnh nhân viêm ruột mạn
DOI:
https://doi.org/10.63583/5222ed45Từ khóa:
Viêm ruột mạn, IBDQ, chất lượng cuộc sống, yếu tố ảnh hưởng.Tóm tắt
Mục tiêu: Đánh giá chất lượng cuộc sống (CLCS) và xác định các yếu tố ảnh hưởng độc lập đến CLCS ở bệnh nhân viêm ruột mạn (IBD). Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 101 bệnh nhân IBD. Dữ liệu nhân khẩu học, lâm sàng và thói quen lối sống được thu thập. CLCS được đánh giá bằng thang điểm IBDQ (Inflammatory Bowel Disease Questionnaire). Số liệu được phân tích bằng phần mềm Stata 18.5, sử dụng kiểm định Mann-Whitney U, KruskalWallis và mô hình hồi quy tuyến tính đa biến. Kết quả: Tuổi trung bình của đối tượng nghiên cứu là 36,7 ± 14,7; nữ giới chiếm 57,4%. Điểm trung vị IBDQ là 162 (khoảng tứ phân vị [IQR]: 133 - 178), trong đó lĩnh vực "Chức năng tổng quát" bị ảnh hưởng nhiều nhất. Phân tích hồi quy đa biến xác định các yếu tố tác động tích cực độc lập đến CLCS gồm: cân nặng (β = 0,841; p = 0,014), số lần điều trị (> 3 lần so với lần 1: β = 34,65; p = 0,003) và thói quen ăn đúng bữa (β = 33,45; p = 0,014). Ngược lại, thói quen ăn chua cay là yếu tố làm giảm CLCS có ý nghĩa thống kê (β = - 18,90; p = 0,020). Kết luận: Chất lượng cuộc sống của bệnh nhân IBD ở mức trung bình. Cân nặng, tần suất điều trị và chế độ ăn uống là những yếu tố tác động độc lập quan trọng. Việc tư vấn dinh dưỡng, đặc biệt là duy trì thói quen ăn đúng bữa và hạn chế thực phẩm chua cay, cần được chú trọng để cải thiện CLCS cho người bệnh.
Tài liệu tham khảo
1. Ng SC, Shi HY, Hamidi N, et al. Worldwide
incidence and prevalence of inflammatory bowel
disease in the 21st century: a systematic review of
population-based studies. Lancet. Dec 23
2017;390(10114):2769-2778. doi:10.1016/S0140-
6736(17)32448-0
2. Kaplan GG, Windsor JW. The four epidemiological
stages in the global evolution of inflammatory
bowel disease. Nat Rev Gastroenterol Hepatol. Jan
2021;18(1):56-66. doi:10.1038/s41575-020-00360-x
3. Barberio B, Zamani M, Black CJ, Savarino EV,
Ford AC. Prevalence of symptoms of anxiety and
depression in patients with inflammatory bowel
disease: a systematic review and meta-analysis.
Lancet Gastroenterol Hepatol. May 2021;6(5):359-
370. doi:10.1016/S2468-1253(21)00014-5
4. Irvine EJ, Feagan B, Rochon J, et al. Quality of life:
a valid and reliable measure of therapeutic efficacy
in the treatment of inflammatory bowel disease.
Canadian Crohn's Relapse Prevention Trial Study
Group. Gastroenterology. Feb 1994;106(2):287-96.
doi:10.1016/0016-5085(94)90585-1
5. Vidal A, Gomez-Gil E, Sans M, et al. Health-related
quality of life in inflammatory bowel disease patients: the role of psychopathology and
personality. Inflamm Bowel Dis. Jul
2008;14(7):977-83. doi:10.1002/ibd.20388
6. Manski S, Noverati N, Policarpo T, Rubin E,
Shivashankar R. Diet and Nutrition in Inflammatory
Bowel Disease: A Review of the Literature. Crohns
Colitis 360. Jan 2024;6(1):otad077.
doi:10.1093/crocol/otad077
7. Dang LM, Soo Kim E, Kim KO, et al.
Comparison of 1-Year Clinical Course in Patients
With Newly Diagnosed Inflammatory Bowel
Disease Between Vietnam and Korea: A
Multinational, Multicenter Retrospective Cohort
Study. JGH Open. 2025;9(2):e70106. Published
2025 Feb 17. doi:10.1002/jgh3.70106
8. Knowles SR, Graff LA, Wilding H, Hewitt C,
Keefer L, Mikocka-Walus A. Quality of Life in
Inflammatory Bowel Disease: A Systematic Review
and Meta-analyses-Part I. Inflamm Bowel Dis. Mar
19 2018;24(4):742-751. doi:10.1093/ibd/izx100
9. Pulley J, Todd A, Flatley C, Begun J. Malnutrition
and quality of life among adult inflammatory bowel
disease patients. JGH Open. Jun 2020;4(3):454-460.
doi:10.1002/jgh3.12278.
